Van 25 september tot 25 december 2026 verwelkomt de campus Molière Longchamp van de Iris Zuid Ziekenhuizen « Menselijkheid van de zorg », een tentoonstelling van beeldend kunstenares Ôdewa. De tentoonstelling nodigt uit om met een andere blik te kijken naar zorg, kwetsbaarheid en de banden die ons met elkaar verbinden.
Een cartografie van aanwezigheden
« Vormen die elkaar omringen, dichter bij elkaar komen en elkaar beschermen, zonder ooit in elkaar op te gaan. »
Met haar schilderijen nodigt Ôdewa uit tot een gevoelige reflectie over het begrip aanwezigheid. Op de grens tussen lichaam, cel en innerlijk landschap creëren haar werken een universum waarin vormen elkaar ontmoeten, op elkaar reageren en naast elkaar bestaan.
« Mijn werk bevindt zich op de grens tussen het lichaam, de cel en het innerlijke landschap. Ik onderzoek vormen die dichter bij elkaar komen, elkaar omringen en beschermen, terwijl elke vorm haar eigenheid behoudt. Voor mij vertellen ze over de banden die ons met elkaar verbinden, zonder ooit uit te wissen wat ons uniek maakt. »
De tentoonstelling « Menselijkheid van de zorg » kadert in dit onderzoek en benadert zorg als een relatie, als een manier om aanwezig te zijn voor de ander.
« Zorgen voor iemand betekent in de eerste plaats ruimte maken voor de ander. Het betekent iemand begeleiden, aandacht hebben voor diens aanwezigheid en soms gewoon bij die persoon zijn. »
In de ziekenhuisomgeving krijgen de werken een bijzondere betekenis. Ze gaan in dialoog met een plek waar zich elke dag menselijke verhalen afspelen, momenten van kwetsbaarheid, van verwachting, van hoop en van verandering.
Kunst als aanwezigheid
Voor Ôdewa betekent kunst binnenbrengen in een zorgomgeving meer dan alleen een ruimte verfraaien.
« Kunst binnenbrengen in een ziekenhuis betekent niet gewoon de muren verfraaien. Het is een gevoelige aanwezigheid creëren die patiënten, hun naasten, zorgverleners, medewerkers en bezoekers op een andere manier kan begeleiden. »
Voor dit eerste deel van het project koos de kunstenares ervoor om uitsluitend schilderijen tentoon te stellen.
« Schilderkunst kan een andere vorm van aanwezigheid worden: stil, toegankelijk en open voor iedereen. Ze zoekt niet om te genezen, maar kan wel bijdragen aan een andere beleving van een plek, een adempauze creëren, een emotie oproepen of eenvoudigweg een moment bieden om stil te staan en te kijken. »
In een gang, of tijdens het wachten, kan iedereen de tijd nemen om te kijken, zich te laten raken door een vorm, een kleur of een compositie en er een eigen betekenis aan te geven.
« Ik wil dat iedereen de werken op zijn of haar eigen manier kan ontmoeten. Je hoeft niets van kunst te kennen of de codes ervan te beheersen. Een kunstwerk kan ons eenvoudigweg enkele seconden doen stilstaan, ons ontroeren, ons aan iets herinneren of ons op een andere manier laten ademen. »
Anders zorgen
« Menselijkheid van de zorg » sluit aan bij een visie op zorg die verder gaat dan de medische handeling alleen.
« Zorg beperkt zich niet tot de medische handeling. Zorgen betekent ook verwelkomen, begeleiden en de persoon als geheel zien, in zijn of haar waardigheid en gevoeligheid. »
Vanuit die gedachte brengt de tentoonstelling twee werelden samen die dezelfde aandacht voor de mens delen: de wereld van de zorg en die van de kunst.
« Kunst en zorg hebben voor mij iets gemeen: aandacht voor de mens. Beide kunnen verbinding creëren, ruimte maken voor ontmoeting en ons eraan herinneren dat we in de eerste plaats gevoelige, kwetsbare wezens zijn die in relatie staan tot anderen. »
De vormen in de werken komen dichter bij elkaar, omringen en ondersteunen elkaar, zonder ooit in elkaar op te gaan. Ze suggereren een manier van samenzijn die iedereen ruimte biedt voor een eigen plaats, identiteit en kwetsbaarheid.
Een parcours tussen België en de Democratische Republiek Congo
Deze reflectie over verbinding, identiteit en territorium maakt deel uit van het persoonlijke en artistieke parcours van Ôdewa.
De kunstenares is al bijna twintig jaar actief en ontwikkelt een praktijk waarin schilderkunst, fotografie, collage, textiel en installatie samenkomen. In haar werk onderzoekt ze onder meer thema’s als identiteit, territorium en dubbele verbondenheid.
Haar parcours ontvouwde zich tussen België en de Democratische Republiek Congo.
« Mijn parcours tussen België en de Democratische Republiek Congo voedt mijn artistieke praktijk diepgaand. Deze dubbele verankering brengt me ertoe vragen te stellen over identiteit, verbondenheid en de banden die bestaan tussen mensen en gebieden. »
Doorheen haar parcours vonden haar werken een plaats in verschillende culturele en institutionele contexten. Zo zijn haar werken onder meer aanwezig in het Musée d’Art Contemporain de Kinshasa. Ôdewa werkte ook samen met het Belvue museum en is partner van de Musées Nationaux de la République démocratique du Congo.
Daarnaast is ze oprichtster van MÂON Art Plus, een platform dat een inclusieve visie op hedendaagse kunst uitdraagt.