We horen er vaak over. Soms baart het toekomstige ouders zorgen. Toch is een episiotomie vandaag heel anders dan het beeld dat veel mensen er nog van hebben.
Om deze medische ingreep beter te begrijpen, spraken we met dr. Sara Tornblom, diensthoofd van de Kliniek Verloskunde van Iris Ziekenhuizen Zuid. Ze nam de tijd om ons op een heldere en toegankelijke manier meer uitleg te geven over een onderwerp dat nog te vaak verkeerd wordt begrepen.
Wat is een episiotomie precies?
Een episiotomie is een kleine insnede in het perineum om de vaginale opening te vergroten op het moment dat de baby geboren wordt.
In tegenstelling tot wat nog vaak wordt gedacht, wordt deze ingreep niet meer routinematig uitgevoerd.
Een duidelijke visie: alleen wanneer het nodig is
Bij Iris Ziekenhuizen Zuid is de visie eenvoudig: geen episiotomie uitvoeren als die geen duidelijk voordeel biedt voor de mama of de baby.
“We voeren een episiotomie alleen uit wanneer het nodig is om de geboorte te versnellen of wanneer de situatie dit rechtvaardigt voor de veiligheid van de mama of de baby”, legt dr. Tornblom uit.
Deze aanpak leidt tot een zeer bemoedigend resultaat: het episiotomiepercentage in onze materniteit bedraagt slechts 3,6%, tegenover een Brussels gemiddelde van 7,2%. Met andere woorden: ons percentage ligt bijna twee keer lager dan het regionale gemiddelde.
Wanneer kan een episiotomie nuttig zijn?
Hoewel een episiotomie vandaag zelden wordt uitgevoerd, kan ze in sommige situaties de beste keuze zijn.
Een episiotomie kan onder meer aangewezen zijn wanneer:
- de baby tekenen vertoont dat hij snel geboren moet worden, bijvoorbeeld bij veranderingen in het hartritme;
- bij de bevalling een vacuümpomp of verlostang nodig is;
- het perineum de geboorte van het hoofdje van de baby belemmert, ondanks langdurig persen;
- de mama erg vermoeid is en het belangrijk wordt om de geboorte te vergemakkelijken.
Elke situatie is anders.
Een scheur of een episiotomie: wat is ernstiger?
Dat is een vraag die veel toekomstige mama’s zich stellen.
Tijdens de bevalling rekt het perineum sterk uit. Het komt dan ook vaak voor dat er kleine natuurlijke scheurtjes ontstaan.
Het goede nieuws? In de meeste gevallen zijn deze scheurtjes oppervlakkig of matig, kunnen ze gemakkelijk worden gehecht met oplosbare hechtingen en hebben ze soms zelfs helemaal geen hechtingen nodig.
Ze zijn bovendien vaak minder ernstig dan een episiotomie.
Ook bij een eerste baby is een episiotomie niet noodzakelijk
Het idee dat een eerste bevalling bijna automatisch gepaard gaat met een episiotomie, klopt niet.
Bij Iris Ziekenhuizen Zuid verloopt de grote meerderheid van de eerste bevallingen zonder episiotomie.
Een beslissing die samen met jou wordt genomen
Een episiotomie wordt nooit vooraf beslist.
De beslissing wordt geval per geval genomen tijdens de arbeid, afhankelijk van het verloop van de bevalling en de veiligheid van de mama en de baby.
Wanneer de situatie het toelaat, nemen onze teams altijd de tijd om uit te leggen waarom deze ingreep nuttig kan zijn en om dit met de toekomstige mama en haar partner te bespreken.
Kun je je perineum voorbereiden?
Ja.
Sommige studies tonen aan dat perineummassage tijdens de laatste weken van de zwangerschap de weefsels soepeler kan maken en het risico op scheuren, maar ook de kans op een episiotomie, kan helpen verminderen.
Hoewel dit geen garantie biedt, kan het dus interessant zijn om dit met je vroedvrouw of gynaecoloog te bespreken.
Wat je vooral moet onthouden
Een episiotomie is geen routine-ingreep meer.
Vandaag wordt ze alleen uitgevoerd in situaties waarin ze een duidelijk voordeel biedt voor de mama of de baby. Bij Iris Ziekenhuizen Zuid doen we er alles aan om de fysiologie van de bevalling zoveel mogelijk te respecteren en tegelijk de veiligheid van iedereen te garanderen.
Omdat elke bevalling uniek is, is elke beslissing dat ook.