Ter gelegenheid van de 20e editie van Wereldnierdag blijven preventie en bewustwording rond nierziekten een prioriteit voor de volksgezondheid. Deze dag herinnert ons aan een essentiële boodschap: nierziekten komen vaak voor, zijn vaak stil en kunnen ons allemaal treffen – soms zonder dat we het weten.
Nierfalen: vaak een stille ziekte
Nierziekten ontwikkelen zich vaak zonder zichtbare symptomen, soms gedurende meerdere jaren. Deze onopvallende ontwikkeling verklaart waarom de diagnose vaak laat wordt gesteld.
Een gewoon bloedonderzoek is niet altijd voldoende om een nierrisico uit te sluiten. Urineonderzoek is een belangrijk aanvullend onderzoek om bepaalde afwijkingen vroegtijdig op te sporen.
Wanneer de screening tijdig wordt uitgevoerd, kan de behandeling worden aangepast en kan het verloop van de ziekte in veel gevallen worden vertraagd.
Nieren zijn niet alleen een probleem voor ouderen
In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, komen nierziekten niet alleen voor bij ouderen.
Bepaalde situaties verhogen het risico op nierziekten, soms al vanaf de volwassen leeftijd:
-hoge bloeddruk
-diabetes
-overgewicht of obesitas
-cardiovasculaire factoren
-roken
Deze factoren komen veel voor onder de bevolking, ook bij jonge mensen. Ze leiden niet altijd tot onmiddellijke problemen, maar wanneer ze niet goed worden opgespoord of onvoldoende worden opgevolgd, kunnen ze na verloop van tijd de nieren aantasten.
Roken, vapen en nieren: wat u moet weten
De effecten van tabak op de gezondheid van de nieren zijn tegenwoordig algemeen bekend. Roken beschadigt geleidelijk de bloedvaten en versnelt de achteruitgang van de nierfunctie.
Vapen, een recenter verschijnsel, wordt nog onderzocht. De wetenschappelijke kennis evolueert, maar bepaalde observaties nopen tot voorzichtigheid.
De geïnhaleerde stoffen, of ze nu afkomstig zijn van tabak of van de elektronische sigaret, kunnen onder meer:
-ontstekingen in het organisme bevorderen,
-de cellen verzwakken door hun werking te verstoren,
-inwerken op de bloedvaten, meer bepaald door de nicotine, wat de doorbloeding van de nieren kan verstoren.
Verschillende studies suggereren dat zowel traditioneel roken als vapen in verband kunnen worden gebracht met tekenen van nierverzwakking. Hoewel vapen over het algemeen als minder schadelijk wordt beschouwd dan traditioneel roken, is het niet zonder gevolgen voor de gezondheid, vooral bij mensen die reeds risicofactoren vertonen.
Sensibiliseren, informeren en vroegtijdig handelen
Wereldnierdag herinnert ons aan het belang van een betere kennis van de risicofactoren, vroegtijdige screening en aangepaste preventie, vooral bij mensen die het meest blootgesteld zijn.
De nieren geven niet altijd waarschuwingssignalen. Roken is een bekende risicofactor en uit studies blijkt dat ook vapen een impact kan hebben op de gezondheid van de nieren. Bovendien kunnen hoge bloeddruk, diabetes of overgewicht de nieren geleidelijk aan verzwakken, soms al op jonge leeftijd.
Een betere kennis van de risico’s, zich laten screenen en zich indien nodig laten opvolgen, blijven de beste middelen voor een duurzame bescherming van de niergezondheid.